آيين نامه تشكل‏هاي اسلامي دانشگاهيان

مصوب چهارصد و چهل و هشتمين جلسه مورخ 9/6/ 1378

شوراي عالي انقلاب فرهنگي

مقدمه:

دانشگاه ها و مراكز آموزش‏عالي هر جامعه، معرف و مبين بالاترين سطح تفكر و علم آن جامعه محسوب مي‏شوند و اصول جهان‏بيني و نظام اعتقادي و ارزشي جامعه را در خود متجلي مي‏سازند و با تربيت متفكران و دانشمندان و مديران آينده، در جهت بخشيدن به حركتهاي گوناگون فكري، اعتقادي، فرهنگي و سياسي جامعه مؤثر واقع مي‏شوند. از اينجا مي‏توان گفت كه دانشگاه هاي مختلف جهان، علاوه بر اشتراكاتي كه به اعتبار دانشگاه بودن، با يكديگر دارند به اعتبار تعلق به جوامعي با بينشها و ارزشهاي مختلف واجد خصوصياتي هستند كه آنها را از يكديگر متفاوت و متمايز مي‏سازد.

جامعه ايراني كه در انقلاب اسلامي خود با رويكردهاي الهي و معنوي، جهان‏بيني و نظام ارزشي اسلام را مبناي شئون گوناگون خود قرار داد، خواهان آن است كه دانشگاه هاي متناسبي با مباني و ارزشهاي اسلامي داشته باشد تا هم بتواند در آن دانشگاه ها از مباني و معيارهاي خود آگاهي و شناخت دقيق‏تر و ژرف‏تر حاصل كند و هم با تربيت متفكران و مديران بر وفق آن مباني و معيارها، به ترويج و تعميم آنها در كل جامعه مبادرت نمايد. ايفاي چنين رسالت مهمي نيازمند تلاش و كوشش سازمان يافته دانشگاهيان در پرتو نظم و انضباط و قانونمندي است. آيين نامه حاضر بر مبناي چنين تفكري، با نظر به اصول عمومي و اختصاصي حاكم بر دانشگاه ها براساس مصوبه شوراي‏عالي انقلاب فرهنگي و به منظور توسعه و تشويق فعاليتها و حمايت از حقوق سياسي و اجتماعي دانشگاهيان در چهارچوب قوانين موضوعه كشور تدوين گرديده است.

فصل اول : كليات و تعاريف

ماده 1. در اين آيين نامه تعاريف زير مورد نظر است:

1-1. دانشگاه: به هر يك از دانشگاه ها و مؤسسات آموزش‏عالي و پژوهشي اعم از دولتي و غيردولتي اطلاق مي‏شود.

تبصره : هر مركز يا واحد دانشگاهي وابسته به دانشگاه هاي دولتي در ديگر شهرها و نيز هر واحد دانشگاه غيردولتي در اين آيين نامه همانند دانشگاه محسوب مي‏شود.

2-1. دانشگاهيان : عبارت از دانشجويان و اعضاي هيأت علمي دانشگاه مي‏باشد.

3-1. تشكل اسلامي: جمعيتي مركب از دانشگاهيان است كه پس از دريافت مجوز رسمي فعاليت از مرجع ذي‏صلاح (هيأت نظارت دانشگاه - مصرّح در فصل سوم اين آيين نامه) در جهت تحقق اهداف اسلامي و ارزشهاي انقلاب و نظام اسلامي مصرّح در چهارچوب قانون اساسي و اين آيين نامه فعاليت مي‏نمايد.

4-1. عضو: به هر يك از دانشگاهيان كه نسبت به ثبت نام خود در دفتر اعضاي هر يك از تشكلهاي اسلامي اقدام نموده و پذيرفته شده است اطلاق مي‏شود. (عضويت به منزله موافقت با اساسنامه تشكل است.)

تبصره : هر فرد تنها مي‏تواند در زمان واحد، در يك تشكل اسلامي عضويت داشته باشد و در غير اين صورت عضويت مؤخر قابل قبول است.

ماده 2. محدوده فعاليت:

هر نوع فعاليت سياسي، فرهنگي و اجتماعي تشكل‏هاي اسلامي در حدود اساسنامه تشكل در داخل دانشگاه و در چارچوب ضوابط و مقررات دانشگاه و اين آيين نامه و ساير قوانين موضوعه كشور مجاز است.

تبصره : فعاليت هاي تشكلهاي اسلامي در خارج از دانشگاه تابع قانون احزاب است.

1-2. برگزاري سخنراني، تجمع، راهپيمايي، ميزگرد، تريبون آزاد و نصب تابلوهاي تشكلهاي دانشجويي با ارائه مجوز از هيأت نظارت دانشگاه امكان‏پذير است.

تبصره1 : انتشار هر نوع نشريه‏اي به استثناي نشريات علمي دانشگاهي با مجوز شوراي فرهنگي دانشگاه صورت مي‏گيرد.

تبصره2 : راه‎اندازي هر نوع پايگاه اطلاع‎رساني رايانه‎اي با مجوز شوراي فرهنگي دانشگاه صورت مي‏گيرد.

تبصره 3 : شوراي فرهنگي دانشگاه در صورت مغايرت هر نوع فعاليت فرهنگي، سياسي و اجتماعي با مصالح دانشگاه، ضوابط شرعي و ارزش‏هاي انقلاب اسلامي، مراتب را به رياست دانشگاه اعلام مي‏نمايد و رييس دانشگاه موظف است در صورت اعلام شوراي فرهنگي و يا مشاهده موارد خلاف از آنها جلوگيري كند.

فصل دوم. تشكل‏ها:

ماده3. تشكل‏ها با طي مراحل زير تأسيس مي‏گردند:

1-3.حداقل 5 نفر از دانشجويان يا 3 نفر از اعضاي هيأت علمي با داشتن شرايط زير مي‏توانند به عنوان هيأت مؤسس با ارائه نام مشخصي براي تشكل، تقاضاي صدور پروانه فعاليت نمايند:

الف. اعتقاد و التزام عملي به اسلام، ولايت فقيه و قانون اساسي.

ب. برخورداري از حسن شهرت و اخلاق اسلامي و حداقل دو نيم سال تحصيلي اشتغال به تحصيل در دانشگاه مزبور براي تشكل‏هاي دانشجويي و حداقل دو سال استخدام رسمي آزمايشي براي تشكل‏هاي اعضاي هيأت علمي در دانشگاه مزبور.

2-3.كساني كه به موجب ماده 7 قانون فعاليت احزاب، جمعيت‏ها و انجمن‏هاي سياسي و صنفي از حق تأسيس جمعيت و حزب سياسي و يا شركت در هيأت رهبري آن محرومند نمي‏توانند به عنوان هيأت مؤسس تقاضاي صدور پروانه براي

ايجاد تشكل در مراكز آموزش عالي نمايند.

3-3. در صورت تأييد صلاحيت حداقل لازم اعضاي هيأت مؤسس ( موضوع بند 1- 3 ) و تأييد نام تشكل، هيأت نظارت دانشگاه حداكثر ظرف پانزده روز كاري موافقت اصولي با تأسيس تشكل را صادر مي‏نمايد.

4-3. هيأت مؤسس مكلف است حداكثر ظرف مدت سه ماه از تاريخ دريافت موافقت اصولي فهرست اسامي اعضا و اساسنامه را به هيأت نظارت تسليم نمايد. در غير اين صورت درخواست تأسيس كان لم يكن تلقي مي‏شود.

تبصره : التزام به قانون اساسي، ولايت مطلقه فقيه، قوانين موضوعه كشور و آيين نامه‏هاي مصوب بايستي مصرحا در اساسنامه تشكل آمده باشد.

5-3. هيأت نظارت پس از دريافت فهرست اسامي اعضاء (در حد نصاب لازم) ، حداكثر ظرف دو ماه نسبت به بررسي و تصويب اساسنامه و صدور مجوز براي تشكل واجد شرايط اقدام مي‏نمايد.

6-3. هيأت نظارت موظف است در صورت عدم تصويب اساسنامه، مراتب را به طور كتبي با ذكر دلايل و مستندات به متقاضيان اعلام نمايد و متقاضيان مي‏توانند ظرف مدت يك ماه ضمن تأمين نظر هيأت نظارت تقاضاي تجديد نظر نمايند.

تبصره1. در صورت امتناع هيأت نظارت دانشگاه از صدور پروانه و يا اعتراض هيأت مؤسس تشكل به نظرات هيأت نظارت درباره اساسنامه تشكل، هيأت مؤسس مي‏تواند اعتراض خود را به هيأت نظارت مركزي (موضوع ماده 5 اين آيين نامه) ارسال نمايد و هيأت نظارت مركزي موظف است ظرف حداكثر مدت دو ماه نسبت به اعتراض واصله رسيدگي و اعلام نظر نمايد.

تبصره 2. هر نوع تغيير در اساسنامه منوط به تأييد هيأت نظارت دانشگاه مي‏باشد.

7-3. حد نصاب تعداد اعضاي تشكل‏هاي دانشجويي با احتساب هيأت مؤسس 3 درصد كل دانشجويان آن دانشگاه و حداقل 50 نفر مي‏باشد.

8-3. حد نصاب تعداد اعضاي تشكل‏هاي هيأت علمي با احتساب هيأت مؤسس 5 درصد كل اعضاي هيأت علمي آن دانشگاه و حداقل 10 نفر مي‏باشد.

فصل سوم - نظارت:

ماده 4. به منظور حمايت از حقوق سياسي و اجتماعي دانشگاهيان و انجام وظايف مقرر در اين آيين نامه، هيأت نظارت در هر دانشگاه با تركيب و شرح وظايف زير تشكيل مي‏شود:

1-4.تركيب هيأت نظارت دانشگاه:

الف. رييس دانشگاه (رييس هيأت).

ب. مسئول نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه.

ج. نماينده وزارت علوم، تحقيقات و فنآوري يا بهداشت، درمان و آموزش پزشكي يا دانشگاه آزاد اسلامي حسب مورد.

2-4.وظايف هيأت نظارت دانشگاه:

الف. بررسي اساسنامه و صلاحيت اعضاي مؤسس تشكل‏هاي اسلامي.

ب . اعلام موافقت اصولي و صدور پروانه فعاليت براي تشكل‏هاي اسلامي.

ج . صدور مجوز انجام فعاليت تشكلها (موضوع بند 1-2 اين آيين نامه).

د . نظارت بر حسن اجراي انتخابات تشكل‏هاي اسلامي .

ه .  رسيدگي به تخلفات تشكلها براساس آيين نامه مربوط.

و . رسيدگي به شكايات واصل شده از سوي اشخاص حقيقي و حقوقي در ارتباط با فعاليت هاي تشكل‏هاي اسلامي.

ز . توقف و يا لغو پروانه فعاليت تشكل‏هاي اسلامي.

تبصره : هيأت نظارت دانشگاه مي تواند پس از تاييد هيأت مرکزي نظارت بخشي از وظايف خود را شامل بندهاي (ج ، د ، ه ، و ) به شورايي متشکل از معاونت دانشجويي و فرهنگي دانشگاه ، معاونت دفتر نهاد نمايندگي در دانشگاه و نماينده وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فنآوري و بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي و

دانشگاه آزاد اسلامي حسب مورد تفويض نمايد .

ماده 5. به منظور انجام وظايف مقرر در اين آيين نامه، هيأت نظارت مركزي در وزارتخانه‏هاي علوم ، تحقيقات و فنآوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه آزاد اسلامي با تركيب و شرح وظايف زير تشكيل مي‏شود:

1-5. تركيب هيأت نظارت مركزي:

الف ) وزير يا رييس دستگاه.

ب ) رييس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها.

ج ) يكي از معاونان وزير يا رييس دستگاه به انتخاب وي.

د ) يك نفر از رؤساي دانشگاه ها حسب مورد.

ه ) نماينده شورايعالي انقلاب فرهنگي.

و ) در مواردي كه مسائل مربوط به بسيج دانشجويي در هيأت نظارت مركزي مطرح شود فرمانده نيروي مقاومت بسيج با حق رأي در آن هيأت حضور خواهد داشت.

2-5. وظايف هيأت نظارت مركزي:

الف. رسيدگي نسبت به درخواستهاي تجديدنظر در تصميمات هيأت نظارت دانشگاه ها و تخلفات آنها حداكثر ظرف مدت دو ماه.

ب. تدوين و تصويب دستورالعمل‏هاي اجرايي اين آيين نامه حسب مورد.

ج. تدوين و تصويب آيين نامه رسيدگي به شكايات و تخلفات تشكلهاي اسلامي.

ماده 6 . كليه تشكلهاي اسلامي دانشگاهيان كه براساس مصوبه جلسه 265 مورخ 28/08/70 شورايعالي انقلاب فرهنگي تشكيل شده‏اند قانوني‏اند و رسميت دارند.

1-6 .فعاليت هاي كليه تشكلهاي اسلامي دانشگاهي از تاريخ تصويب براساس مفاد اين آيين نامه خواهد بود.

2-6 .تشكلهاي اسلامي مزبور موظفند حداكثر در ظرف يك سال اساسنامه‏هاي خود را با اين آيين نامه تطبيق دهند.

3-6 .چنانچه براساس تشخيص هيأت نظارت مركزي،هر كدام از تشكلهاي مزبور حائز شرايط نبودند با آن تشكل برخورد قانوني صورت مي‏گيرد.

ماده7. مسئوليت هماهنگي و توزيع عادلانه كمكهاي دانشگاه به تشكلها بر عهده هيأت نظارت خواهد بود.

1-7. مسئولان ذيربط تنها مجازند به تشكلهايي تسهيلات ارائه داده و يا اجازه استفاده از امكانات دانشگاه ها را بدهند كه مجوز فعاليت را طبق اين آيين نامه دريافت كرده باشند.

ماده 8 . دستورالعمل‏هاي اجرايي اين آيين نامه و همچنين آيين نامه رسيدگي به شكايات و تخلفات تشكلهاي اسلامي در جلسه مشترك هيأتهاي نظارت مركزي وزارتخانه‏هاي علوم ، تحقيقات و فنآوري و بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه آزاد اسلامي در محل دبيرخانه شورايعالي انقلاب فرهنگي و در شكل واحد به تصويب نهايي مي‏رسد.

آيين نامه فوق در 5 ماده و 8 تبصره در جلسه 448 مورخ 9/6/ 1378 شورايعالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از تاريخ تصويب ، آيين نامه هاي مغاير با آن ملغي شد و موارد ذيل طي جلسات آتي شورا مصوب  و به آيين نامه افزوده شد:

•        تبصره 2 الحاقي به بند 1- 2 مصوب جلسه 511 مورخ 8/11/1381

•        تبصره الحاقي به بند 2-4  آيين‎ نامه مصوب جلسه 493 مورخ 09/11/1380

•        بند " و" ماده 5 (تركيب هيأت نظارت مركزي) مصوب جلسه 472 مورخ 13/10/79

•        مواد 6 تا 8  مصوب جلسه 449 جلسه مورخ 06/07/1378