انجمن های علمی دانشجویی بعنوان نهادی پویا و برخاسته از متن خیل عظیم جامعه دانشجویی کشور که وجه مشترک ایشان وپویایی وتحول خواهی وخلاقیت آفرینی در صحنه پر تکاپو وبا نشاط علمی است .در سالهای اخیر با همه مشکلات وکمبودهای پیشرو با همت دانشجویی وحمایت های بی شائبه مسئولین حرکت وپویشی رو توسعه در پیش گرفته است. که می توان آنرا نتیجه تلاشهای بدنه خلاق آن و سیاستگذاریهای مدبرانه وتوام با پشتیبانی های عینی مدیران دانشگاهی بویه حوزه معاونت فرهنگی واجتماعی وزارت علوم و اداره کل فرهنگی آن بوده است. واین روند در صورتی معطوف به نتایج بیشتر وحرکتی رو به شتاب خواهد ماند که دایما از سوی اعضا آن بعنوان عوامل درونی وهمچنین از سوی ناضرین و جامعه مرتبط با آن بعنوان عوامل بیرونی مورد نقد، بازنگری و ارزیابی هدفمند قرار گیرد تا نقاط ضعف ان استخراج و ویرایش گردد ونقاط قوت آن تقویت شود .تا اینکه این مسیر همچنان رو به ارتقاء وکمالی پر جلال باشد .در همین راستا در مقال حاضر ضمن برشماری وباز کاوی آسيبهاي موجود برسر راه انجمنهاي علمي دانشجويي سعی می شود راهکارهای نیز در حد بضاعت ارایه گردد.از همین روبه موضوع آسیب در انجمن ها از سه موضع پرداخته می گردد.که در زیر بدانها اشاره می گردد.
الف – از موضوع ساختار و تشكيلات
ازموضع ساختار و تشكيلات انجمنهاي علمي دانشجويي با مسائل و چالشهاي غير قابل اغماض روبروست؛ از يك سو به دليل ماهيت علمي و آموزشي آن از سوي ديگر به جهت نياز مبرم مجموعه به ارتباط مستحكم با اعضاي هيأت علمي براي تقويت و توسعه كيفي كاركردها و مجموعههايي نظير معاونت پژوهشي واحدهاي وابسته آن تعلق انجمنهاي علمي به حوزه معاونت دانشجويي در دانشگاه و همين طور در سطح كلان توليت امور آن را اداره كل فرهنگي وزارت باعث گرديده است كه مجموعههاي فوق الذكر هيچ الزامي را براي ياري و مساعدت در توسعه و پيشرفت علمي و پژوهشي انجمنهاي علمي بدوش نگيرند. و بعضاً در برخي مواقع از آن سربازند.
عليرغم همه همت و پشتيبانيهاي صورت يافته در مجموعه مديريت فرهنگي اما به خاطر همين عدم وابستگي و پيوند الزام آور از سوي معاونتهاي پژوهشي و آموزشي توسعه و موفقيتهاي صورت يافته بيشتر جنبه كمي داشته و بعد كيفي آنها روندي كند را طي مينمايد.
راهكار؛ تدوين و بازنگري مجدد فرايند ارتباط تشكيلاتي انجمنهاي علمي به نحوي كه مجموعه انجمنهاي علمي در بعد موضوع فعاليتهاي اجرايي و صرفاً تشكيلاتي از سوي مديريت فرهنگی دانشگاهها حمايت شوند و پشتيباني علمي و تخصصي فعاليتهاي آنها به عنوان يك وظيفه الزام آور به حوزه معاونت پژوهشي و آموزشي سپرده شود.
2 – ازموضع عملكردي
مجموعه انجمنهاي علمي به خاطر اينكه يك جريان سيال، تكثر همواره در حال پوستاندازي و تغييرات مداوم از بعد نيروي انساني است.
اگرچه بخش اعظم اين مشكل به خاطر نوع ساختار تشكيلاتي و روند مصرح در آيين نامه انجمنهاي علمي است. بخشي از آن نيز به خاطر نقص عملكردي مجموعه حاكم بر اجرا و مديريت انجمنهاي علمي است.
بدين نحو كه هر ساله با برگزاري انتخابات سراسري انجمنهاي علمي عدهاي از دانشجويان كه به بلوغ تشكيلاتي و عملكردي رسيدهاند. به دلايلي همچون عدم موفقيت در انتخابات، فراغت از تحصيل و ... مجبور به واگذاري عضويت خود به اعضا و افراد جديدي باشند. و از آنجا كه اكثر قريب به اتفاق اعضا جديد به خاطر نداشتن تجربه قبلي با نحوه فعاليت و روند اجرايي آن آشنا نيستند. همه ساله شاهد به راه افتادن موجي از حركتهاي آزمون خطا در مجموعه انجمنهاي علمي هستيم كه هم باعث اتلاف وقت و انرژي اعضا ميگردد و هم موجب به هدر دادن بخشي از اعتبارات به خاطر صرف آنها در فعاليتهاي كليشهاي و كم بازده ميشود. همچنين است ريزش نيروها به خاطر منطبق نبودن انتظاراتشان با واقعيتهاي موجود انجمنهاي علمي و عدم شناخت صحيح از اهداف و شرح وظايف آن، از بين رفتن فرصت طلايي بازه زماني شروع سال تحصيلي تا امتحانات ميان ترم، انقطاع ارتباطي با مجموعههاي هيات علمي و واحدهاي علمي و تخصصي دانشگاه و كشور.
البته اگرچه وجود آزمون و خطا در حركتهاي دانشجويي اجتناب ناپذير و بعضاً نيز براي كسب تجربه امري پسنديده است. اما به خا طر اينكه اين امر با وضعيت كنوني انجمنهاي علمي در سطح دانشگاهها كشور غالباً در محيطي صورت ميپذيرد كه نقطه آغازين آن از صفر شروع ميگردد ضمن آنكه در برخي مواقع موجب نيل به نتيجه مطلوب ميگردد. بلكه باعث پس زدن و كنارهگيري دائم دانشجو از فعاليت گروهي و تشكيلاتي سالم ميگردد.
راهكار: براي ترميم و بهبود اين ترميم و تبديل آن به فرصت هاي افزوده دو اقدام اصلي پيشگيرنده لازم به نظر ميآيد.
1 – كوشش براي رفع نواقص تشكيلاتي از طريق بازنگري در آييننامه انجمنهاي علمي دانشجويي؛ بدين گونه كه با افزايش مدت عضويت افراد منتخب در شورايهاي انجمنهاي علمي از يكسال به دو سال متوالي فرصت بهرهوري از افراد و اعضا كار آزموده كه تقريباً از اواخر ترم اول سال تحصيلي شروع عضويت آغاز ميگردد.
2 – اتخاذ تدابيري براي كاستن مدت زمان آزمون و خطاهاي ناشي از نا آشنايي با ضوابط و قوانين جاري در مجموعه انجمنهاي علمي و همچنين تاكيد بر سرمايه گذاري بيشتر شوراهاي انجمنهاي علمي در پژوهش نيروي انساني خبره براي بدوش گرفتن وظايف عضويت شوراها در ساليان آتي
در همين رابطه ميتوان به برگزاري دورههاي توانمندسازي تشكيلاتي و كارگاههاي آشنايي با فرآيندهاي جاري مورد نياز در انجمنهاي علمي در ابتداي فعاليت در دوره شوراهاي منتخب انجمنةاي علمي اشاره نمود.
راهكار:
- بهتراست براي رفع اين مشكل در چند عرصه مديريت فرهنگي و دانشگاه وارد شود. اول اينكه به لحاظ مالي و معنوي حمايت و پشتيباني بيشتري از فعاليتهاي انجمنهاي علمي در غالب حضور و شركت در برنامههاي ايشان به عمل آيد. ثانياً براي اعضاي فعال انجمنهاي علمي به نحو صلاحديد.
- براي كارگاههاي مفيدشان امتيازاتي آموزشي و فرهنگي شايان توجهي در نظر گرفته شود.
- با برقراري ارتباط موثر با ساير واحدها و نهادهاي دانشجويي دانشگاه در سطوح كلان مديريت دانشگاه بر لزوم هم پوشاني ثبت فعاليت تاكيد گردد و براي رفع مشكل موازي كاريهاي مضر و تدبيري پايدار انديشه شود.
- با برگزاري جلسات و برنامههاي متنوع مسوولين دانشكدهها و گروههاي علمي و همچنين اسايتد بر منطقي تر نبودن انتظارات ايشان از اعضاي انجمن هاي علمي تاكيد شود.
3 – ازموضع برون تشكيلاتي:
يكي از آسيبهايي كه به جهت محسوس نبودن و قرار داشتن آن در خارج و وراي حوزه عملياتي تشكيلاتي گريبان گير انجمنهاي علمي ميباشد و اغلب به خاطر عدم پرداختن بدان باعث آسيبهاي نامرئي و بعضاً كار ساز براي ادامه روند رو به رشد انجمنهاي علمي ميگردد مسئله اسيب هايي است كه از خارج از نهاد انجمنهاي علمي به اين تشكيلات وارد ميآيد مي باشد كه بايد در مورد آن فكر جديدي صورت پذيرد.
كه در غير اين صورت در دراز مدت باعث اضمهلال هرچه بيشتر انجمنهاي علمي ميگردد كه به برخي از آنها در زير اشاره ميگردد
الف – رشد و قوت يافتن تشكلهاي موازي و يا مشابه؛ همچون واحدهاي آفريني، كه علاوه بر شرايط مناسب تر تشكيلاتي و مالي؛ داراي ضوابط و مقررات كنترلي همچون آييننامه انجمن هاي علمي نيز نمي باشد از آزادي عمل بسيار بيشتر نيز برخوردارند.
ب – رشد و پيشي يافتن هرچه سریعتر ساير تشكلهاي همسان:
نظير راه اندازي كانونها ومراکز تخصصي علمي – دانشجويي در دانشكدهها و رشد فرايند واحدهاي علمي برخي تشكلهاي كه به مراتب داراي حامي مالي و معنوي و علمي بسيار قويتر نسبت دفاتر انجمن هاي علمي هستند.
نظير؛ كانون تخصصي – فني در دانشكدههاي مهندسي در گروههاي مكانيك، عمران و كامپيوتر و واحدهاي علمي برخي دفاتر جهاد دانشگاهي ودفاتر مرکز رشد(کار آفرینی و ...
ج – فشارهاي ناشي از انتظارات عملياتی مسوولين دانشكدهها و گروههاي آموزشي واساتيد از اعضاي انجمن هاي علمي دانشجويي در سال و برخي مناسبتها و ايام سال تحصيلي
راهکار :
-تلاش در زمینه گردهم آوری فعالیت های علمی وتخصصی دانشجویان در قالب های واحد از طریق تدوین تحت عنوان آیین نامه یا سند جامع حمایت ونظارت بر فعالیتهای علمی-تخصصی دانشجویان
-تقویت وحمایت بیشتر انجمن های علمی از طریق ترغیب به پشتیبانی نهاد ها ومراکز علمی وتخصصی از طریق فراهم آوردن ارتباط هرچه بیشتر انجمن های علمی با صنعت وتوجیه مسئولین ونهادها در رابطه با شرح قابلیت سرشار انجمن های علمی
-تاکید بیشتر مدیران سطوح بالا در جهت حمایت از جایگاه انجمن های علمی وجایگزینی نگاه صرفا اجرایی به نگاه خلاق وصاحب استقلا ل در مورد انجمن های علمی-دانشجویی با رعایت اصل تعامل وهمکاری صمیمانه بین انجمن های علمی ونهادهای مسئول در دانشگاه
-تلاش در مسیر اتصال وپیوند نهادهای تخصصی وانجمن های علمی مرجع صاحب صلاحیت ومورد تایید به انجمن های علمی دانشجویی براساس الگویی تعالی گرا وپویا وتعامل محور
|
|
