عزم ملي براي‌كاربردي شدن پايان‌نامه‌ها

وجود پايان‌نامه‌هاي كاربردي، علمي و نوين در پيشرفت و توسعه كشور مي‌تواند نقشي كليدي و اساسي ايفا كند. يكي از اساسي‌ترين و مهمترين تصميمات دانشگاه‌ها بايد براي كاربردي كردن پايان‌نامه‌ها در همه رشته‌ها و گرايش‌هاباشد. پايان‌نامه‌ها اگر به صورت اصولي تهيه و تنظيم شوند در توليد هم مي‌توانند تأثيرگذار باشند. پايان نامه خوب، كاربردي، علمي و مفيد برآمده از آموزش علمي دقيق و كارساز است.
آنچه در كاربردي ساختن پايان نامه‌ها مهم و ضروري به نظر مي‌رسد حركت در راستاي سند چشم‌انداز توسعه براساس نيازسنجي‌هاي به عمل‌آمده و نقشه جامع علمي كشور است. به يقين حركت جهت‌دار در اين سمت مي‌تواند موفقيت‌هاي زيادي در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي به ارمغان آورد.
گام مهم ديگر در كاربردي كردن پايان‌نامه‌ها، اخذ اولويت‌هاي پژوهشي دستگاه‌ها، وزارتخانه‌ها، نهادها، ادارات، سازمان ها و صنايع گوناگون است تا هم جهت با نياز جامعه، اقدام به تحقيق و پژوهش كرد. اين مسئله به قدري اهميت دارد كه بيشترين تأثير را در كاربردي كردن پايان‌نامه‌ها دارد.
به همين منظور لازم است همه مراكز يادشده در كشور و استان‌ها (چه دولتي و چه خصوصي) اقدام به اعلام گسترده اولويت‌هاي پژوهشي خود كنند كه حركت در مسير خواسته اين اولويت‌ها گامي مثبت در كاربردي ساختن پايان نامه‌ها است.
مشكل اصلي در اين زمينه، ارتباط ضعيف بين صنعت و دانشگاه است كه مانع از اطلاع‌رساني دقيق نيازهاي پژوهشي مي‌شود. از اهميت و نقش پايان‌نامه‌ها با موضوعات بين‌رشته‌اي نيز نبايد غافل شد كه به مراتب موضوعات كاربردي‌تري هستند. نكته بعدي در ارائه پايان نامه‌هاي كاربردي و مفيد، جذب هيأت علمي مجرب، با انگيزه براي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي است. اين مسئله در انتخاب موضوع پايان‌نامه، ميزان همكاري اساتيد، كاربردي و به روز بودن مطلب مؤثر است. در تحقيق‌ها و پروژه‌هاي مقطع كارشناسي، ساختار مناسبي براي اساتيد راهنما وجود ندارد و اساتيد براي راهنمايي دانشجو بطور مشخص تعيين نشده‌اند. به همين علت دانشجو در اين مقطع خود را در ارائه پايان‌نامه تنها مي‌بيند و راهي به جز رونويسي و كپي‌برداري پيش روي خود نمي‌بيند.
نكته اينجاست كه در تنظيم و در تهيه پايان‌نامه صرف زمان‌هاي طولاني، هزينه‌هاي نسبتاً زياد و... در نبود موضوعات كاربردي، كاري عبث و بيهوده به نظر مي‌رسد. از طرفي نداشتن ارتباط دانشگاه ها باهم، موضوعاتي را به صورت تكراري در عناوين پايان‌نامه به دانشجويان تحميل مي‌كند و چون حقوق مادي و معنوي پايان‌نامه‌ها به دانشگاه‌ها برمي‌گردد، لزوم ارتباط بين دانشگاه‌ها ضمن تبادل و ترويج و گسترش دستاوردها، مانع از دوباره‌كاري و تكراري بودن پايان‌نامه‌ها و تقلب و كپي برداري مي‌شود.
بنابر آنچه ذكر شد، كاربردي شدن پايان‌نامه‌ها نيازمند عزم و طرح ملي است تا با برنامه‌ريزي دقيق و آينده‌نگر، براي هدفمند كردن كلي پايان‌نامه‌ها و جهت‌دهي به آنها، ضمن استفاده از نتايج آن، امكان توليد علم در كشور فراهم گردد و راه براي گسترش فرهنگ پژوهش در دانشگاه‌ها فراهم آيد.