تبديل ايده به طرح تجاري

ايده تجاري عبارت است از برنامه‌ريزي براي كليه اموري كه در يك تجارت ضروري به نظر مي‌آيد مانند تخصيص منابع ـ تمركز بر روي نقاط كليدي ـ كسب آمادگي براي برخورد با تهديدها و بهره‌برداري از فرصت‌ها، يك طرح يا ايده تجاري در واقع راهنماي مسير براي عملكرد تجاري و اندازه‌گيري ميزان پيشرفت در طول مسير رسيدن به اهداف است. علاوه بر اين مي‌توان از طرح تجاري به عنوان يك ابزار ارتباطي براي انتقال اطلاعات به طيف وسيعي از افراد مانند سرمايه‌گزاران، شركاي تجاري آينده، كارمندان و مديران نيز استفاده كرد.

يك طرح ايده تجاري كاربردهاي مختلفي غير از شروع كسب و كار دارد كه عمده‌ترين آنها به شرح زير است:

v    كسب موافقت براي فعاليت‌هاي برنامه‌ريزي شده از مراجع ذي صلاح

v    فراهم كردن سرمايه

v    كمك به فروش يا ارزش گذاري كار

v    اخد تأييد ناظران يا مسئولان اعطاي كمك‌هاي دولتي و...

رئوس كلي يك طرح يا ايده تجاري

1)     خلاصه اجرايي (در راستاي مأموريت، اهداف و موفقيتهاي كليدي شركت یا سرمایه گذار

اين خلاصه معمولاً 1 و حداكثر2 صفحه است. هرچند كه اين بخش، اولين بخش يك طرح تجاري است اما توصيه مي‌شود اين بخش پس از تدوين تمام جزئيات، تهيه شود.

2)   تشريح شركت (شامل تعريف شخصيت حقوقي شركت ـ تاريخچه براي شركتهايي كه فعالند ـ طرح‌ريزي براي شركت‌هاي تازه تأسيس ـ توانمندي‌ها و دارايي‌هاي شركت)

3)   محصول يا خدمات كه شامل تشريح محصول يا خدمات، مزيتهاي رقابتي، تكنولوژي ساخت، منابع، محصول با خدمات آينده است. بايد خواننده را آگاه كنيد و اطلاعات مهم را به سرعت در اختيار بگذاريد. به خاطر داشته باشيد اگر محصول يا خدمات شما منحصر به فرد است، اين مطلب را بيان كنيد.

4)     تجزيه و تحليل بازار شامل تشريح بازار هدف، نيازها،  رشد بازار، نحوه توزيع، الگوي رقابت و خريد، رقباي اصلي و شركاي صنعت.

5)   تيم مديريت: ساختار سازماني، تيم مديريت و سوابق اعضاي كليدي آن و استراتژي نيروي انساني در اين بخش تشريح مي‌شود. براي جلب حمايت مالي بهتر است در ضميمه‌اي، سابقه جامعي از هركدام از افراد تيم ارائه شود.

6)     طرح ريزي مالي: فرضهاي مهم پيش بيني سود و زيان، نسبتهاي تجاري و طرح‌ريزي بلند مدت و...

7)     پيشنهاد (درخواست):

در طرح بايد با وضوح كامل بيان شود كه از مخاطبان چه مي خواهيد. پيشنهاد را به گونه‌اي مطرح نكنيد كه گويي مخاطب بايد جواب بدهد و جاي بحث هم ندارد. پيشنهاد (درخواست) خود را در خلاصه ابتداي طرح نيز بيان كنيد. اطمينان حاصل كنيد كه خواننده قطعاً از خواسته شما در همان صفحه اول مطلع مي‌شود.

نكاتي براي موفقيت طرح (ايده تجاري)

v    اگر سعي داريد كه طرح خود را به فروش برسانيد آن را به سند جلب حمايت مالي تبديل نكنيد.

به مخاطبان خود بيانديشيد آنان چه كساني هستند؟ در اين طرح دنبال چه چيزي هستند؟

اگر مخاطبان شما سرمايه گذارانند بايد اطلاعات مالي بيشتري ارائه دهيد. اطلاعاتي در اختيار مخاطب خود بگذاريد كه به آنها نياز دارد و اگر نمي‌دانيد كه طرح شما را چه كساني مي‌خوانند، سعي نكنيد پاسخگوي تمام مخاطبان باشيد.

v    از بكار بردن اصطلاحات تخصصي، علائم اختصاري و... تا حد ممكن خودداري كنيدو معمولاً دريافت كننده اول

طرح، مديران مالي هستند كه احتمال دارد با اصطلاحات فني آشنايي زيادي نداشته باشند. از زبان ساده استفاده كنيد.

v    به طرح خود به ديده داستان ماجراجويانه بنگيريد نه نقد ادبي

فراموش نكنيد كه رعايت اختصار و به كاربردن كلماتي كه عمل و فعاليت‌ را برسانند تأثيرگذاري طرح را بيشتر مي‌كند.

با اين وجود، برخي مسائل اوليه ضروري (موارد 8 گانه) براي نوشتن طرح تجاري خوب، لازم است.

براي حمايت از تكميل اختراع مي‌توان مستقيماً به مراكز رشد و براي تجاري كردن به پارك‌هاي فناوري مراجعه كرد. همين طور مراجع منطقه‌اي زير و اداره كل امور نوآوران و ارزشيابي فناوري آمادگي دارند تا متقاضيان را به مراكز رشد و پارك‌هاي فناوري و ديگر نهادها و سازمانهاي حمايت كننده راهنمايي كنند.

1ـ تهران بزرگ، سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران، واحد IP دانشگاه تهران

2ـ مرجع منطقه‌اي مركزي كشور، اصفهان، واحد IP دانشگاه صنعتي اصفهان

3ـ مرجع منطقه‌اي جنوب كشور: شيراز، واحد IP دانشگاه شيراز

4ـ مرجع منطقه‌اي شرق كشور: مشهد، واحد IP دانشگاه فردوسي مشهد

5ـ مرجع منطقه‌اي شمال غربي كشور: تبريز واحد IP دانشگاه تبريز

مریم قصابی